SEHV Secdesi Hadisleri

AddThis Social Bookmark Button
Sehv secdeleri nerde ve nasıl yapılır


1 = Bir Kimse Namazda Şüpheye Düştüğü Vakit  - yani üç mü , dört mü kıldım diye - şüpheyi atar ve az olanın üzerine bina eder – yani üçü dörde tamamlar –  tahiyyatı ve diğer okunması gereken şeyleri okur selam vermeden önce iki sehv secdesi yapar. Bu iki sehv secdesinden sonra hemen selam verir, tahiyat falan okunmaz.

“ … Ebu Said r.a’dan Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu : Biriniz namazda şek eder de üç rekat’mı yoksa dört rekat’mı kıldığını bilemezse şüpheyi atsın ve namazı iyi bildiği adet üzere bina etsin. Sonra selam vermeden önce iki kez secde etsin. Eğer beş rekat kılmış ise, bu iki secde onun namazını çiftleştirir. Eğer dördüncü rekatı tamamlayıcı olarak kılmış ise - bu secdeler - şeytanın burnunu yere sürtmek olur.”


Müslim 571/88 İbni Hibban 2669 Ebu Avane 2/192.193 Darimi 1/351 İbn Carud 241 Malik 1/95 lbni Huzeyme 1024 Ebu Davud 1024 Hakim 1202 Nesei 1237 Beyhaki 2/331 Ahmed 3/72 İbni Mace 1210 Beğavi 754 Dare kutni 1/372

“ … İbni Abbas r.a Abdurrahman b. Avf r.a’dan rivayet ederek şöyle dedi : Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem’i işittim şöyle buyurdular : Biriniz namaz’da sehveder ve bir rekat mı, iki rekat mı kıldığını bilmezse namazını bir rekat kabul ederek üzerine bir daha bina etsin. İki rekat mı, üç rekat mı kıldığını bilmezse namazını iki rekat üzere bina etsin. Üç rekat mı, dört rekat mı kıldığını bilmezse namazını üç rekat üzere bina etsin ve selam vermeden önce iki kere - sehvi için - secde etsin. ”

İbni Mace 1209 Ebu Yağla 839 Hakim 1213 Beyhaki 2/332 Abmed 1656 Albani 622-S. Cami

2 = Namaz kılan kimse Unutarak İlk Teşehhüdü yapmaz ise, namazını bitirir ve selam vermeden önce iki sehv secdesi yapar. Bu iki sehv secdesinden sonra hemen selam verir, tahiyat falan okunmaz.

“ … Abdullah b. Buheyne r.a şöyle dedi : Rasulullah sallallahu aleyhi ve selem namazların birinde, bize o namazın iki rekatını kıldırdı. Sonra - ikinci rekatın teşehhüdüne - oturmadan ayağa kalktı. İnsanlar da onunla beraber ayağa kalktılar. Namazını tamamladığı vakit biz selam vermesini beklerken, selam vermeden önce tekbir aldı ve oturur halde iki kere secde yaptı sonra selam verdi.”

Buhar : 1160 Müslim 570/85 İbni Hibban 2677 Hakim 1204

3 = Dört rekatlık Namaz kılan kimse İki rekat kılar ve selam verir namazdan çıkarsa, hatırladığında veya başkaları hatırlattığında iki rekat daha kılar ve aynı şekilde teşehhüdü falan da okur sonra selam verir. Ardından da iki sehv secdesi yapar. Bu iki sehv secdesinden sonra hemen selam verir, tahiyat falan okunmaz

“ … Ebu Hureyre r.a şöyle dedi : Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem bize aşiy namazlarından birini  - yani öğle veya ikindiyi - kıldırırken iki rekatte selam verdi. Sonra mescidin kıblesinde bulunan hurma kütüğüne geldi ve öfkeli olarak dayandı. Cemaatın içerisinde Ebu Bekir ve Ömer de varlardı. Bunlar çekinip bir şey söylemediler. İnsanların çabuk çıkmak isteyenleri dışarı çıkıp namaz kısaldı dediler. Zu’l-Yedeyn ayağa kalktı ve : Ya Rasulallah ! Namaz kısaldı mı yoksa sen mi unuttun ? dedi. Nebi sallallahu aleyhi ve sellem sağa ve sola baktı ve : Zu ‘l-Yedeyn ne söylüyor ?, buyurdu. Doğru söyledi, iki rekatten başka kılmadınız, dediler. Bunun üzerine Rasulullah iki rekat daha kıldırdı ve selam verdi. Sonra tekbir alıp secdeye vardı, sonra tekbir alıp başını secdeden kaldırdı. Sonra tekrar tekbir alıp secdeye vardı. Sonra tekbir alıp başını secdeden kaldırdı...”

Müslim 573/97 Buhari 482-Ter: 569 Malik 1/93/58 Ebu Avane 2/195 Ebu Davud 1011 Nesei 1223 İbni Mace 1214 Beyhaki 2/354 Ahnıed 2/234 Albani 2/1 30-el-İrva

4 = Dört rekatlık Namazı unutarak beş kılan ve selam verip namazdan çıkan kimse, fazla kıldığını hatırladığında veya başkaları hatırlattığında,  Hemen iki sehv secdesi yapar. Bu iki sehv secdesinden sonra hemen selam verir, tahiyat falan okunmaz

“ … Abdullah b. Mesud r.a dedi ki : Nebi sallallahu aleyhi ve sellem öğle namazını beş rekat olarak kıldırdı. Selam verince kendisine : Namaz artırıldı mı ? dendi. Rasulullah : Bu nedir ?, buyurdu. Beş rekat kıldınız dediklerinde  iki kere secde etti.”

Müslim 572/191 Buhari 404-Ter: 491 Ebu Davud 1019 Nesei 1253-1254 Tirmizi 392 İbni Mace 1205 Beyhaki 2/341 Begavi 756 İbni Hibban 2658

5 = Dört rekatlık bir Namazı üç rekat olarak kılan ve selam verip namazdan çıkan kimse, noksan kıldığını hatırladığında veya başkaları hatırlattığında bir rekat daha kılar ve aynı şekilde teşehhüdü falan da okur sonra selam verir. Ardından da iki sehv secdesi yapar. Bu iki sehv secdesinden sonra hemen selam verir, tahiyat falan okunmaz

“ … İmran b. Husayn r.a şöyle dedi : Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem ikindi namazında üç rekatta selam verdi. Sonra kalkıp evine girdi. Arkasından elleri uzun bir kimse kalktı ve : Namaz kısaldı mı ? Ya Rasulullah, dedi. Bunun üzerine Rasulullah öfkeli olarak dışarı çıktı ve terk etmiş olduğu rekati kıldırdı. Sonra selam verdi, sonra   iki kere secde yaptı, sonra selam verdi.”

Müslim 574/102 Ebu Avane 2/198-199 Ebu Davud 1018 Nesei 1236 İbni Mace 1215 İbni Hibban 2654 Ahmed 4/427 Tayaiisi 847 İbni Huzeyme 1054 Beyhaki 2/335 Albani 300-el-İrva

6 = Dört rekatlık bir Namaz kılan kimse İlk Teşehhüdü unutarak yapmaz ve ayağa kalkar ise, namaza olduğu gibi devam eder ve son teşehhüdü okur sonra selam vermeden önce iki sehv secdesi yapar. Bu iki sehv secdesinden sonra hemen selam verir, tahiyat falan okunmaz

“ … Abdullah b. Buheyne r.a şöyle dedi : Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem öğle namazının kıldırırken ikinci rekatte - unutarak teşehhüt için - oturmadı ve ayağa kalktı namazını tamamladığı vakit, selam vermeden önce iki kere secde etti. Oturur halde her secde ettiğinde tekbir aldı. İnsanlar da - teşehhüt için oturuşu - unuttuğunun yerine Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem ile beraber o iki secdeyi yaptılar.”

Nesei 1260 Buhari 829-830-Ter:818 Müslim 575/86 Tirmizi 391 İbni Hibban 2678

7 = Namaz kılan kimse Teşehhüdü unutarak yapmadan ayağa tam kalkar doğrulursa, namazın sonunda yapacağı iki sehv secdesi bu yapılmayan teşehhüde yeter. Ama eğer teşehhüdü unutup kalkacağı zaman tam doğrulmadan tekrar oturur ise buna bir şey gerekmez. Normal tahiyyattan sonra selamını verip çıkar.

“ … Muğire r.a şöyle dedi : Rasulullah s.a.v şöyle buyurdu : İmam – unutarak - ayağa kalktığı vakit, ayakta tam doğrulmadan önce - teşehhüdü terk ettiğini - hatırlarsa hemen otursun. Eğer  - hatırlamaz ve - doğrulur ise oturmasın. Sehvi için iki kere secde etsin.”

Ebu Davud 1036 İbni Mace 1208 Darekutni 1/378 Beyhaki 2/343 Ahmed 4/253-254 Albani 2/109

“ … Muğire r.a dan. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem  şöyle buyurdu : İmam - ilk teşehhüdü - unutarak ayağa kalkar ve namazı  - o şekilde - tamamlarsa, unuttuğu için iki kere secde etmesi gerekir. Eğer ayakta tamamlamaz  - teşehhüde dönerse - onun sehvi için secde etmesi gerekmez. ”

Tabarani : 20/947- M. Kebir

8 = Sehv secdesi her ziyadelik ve noksanlık için yeterlidir.

“ … Aişe r.anha dan. Rasulullah sallallahu a ve sellem şöyle buyurmuştur : Sehiv için yapılan iki secde, namaz içindeki her ziyade ve noksana kifayet eder.”

Ebu Ya’la 4594-3684 Bezzar 574.Keşfu’l-Estar Tabarani 7150-M. Evsat Beyhaki 2/346 Albani 18897-es-Sahiha

Değerli kardeşlerim ! …  yanılmalardan veya unutmalardan dolayı yapacağımız sehv secdelerinde her tekbirle beraber ellerimizi kulak veya omuz hizasına kadar kaldıracağımız gibi, bu yanılma secdelerinde de okuyacağımız zikirler ve dualar, namazın normal diğer secdelerindeki okuduğumuz dua ve zikirlerdir.

Allah’u Teala bizleri, namazlarında dikkatlerini dağıtmadan huşulu bir şekilde namaz kılanlardan eylesin...


                                                         Amin

                             Vel hamdu lillahi rabbil alemin
-------------------------------------------
***

-------------------------------------------

SAHİH-İ BUHARİ’DEN SEHİV SECDESİ HADİSLERİ

EBVÂBU’S-SEHV (Unutup Yanılma ile İlgili Bâblar) [1]
1- Musalli, Farzın İki Rek’atından, Oturmayarak Kalktığı Zaman Bu Yanılma Hakkında Gelen Hadis Babı [2]
1-…….Abdullah ibn Buhayne (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) bize namazların birinden iki rek’at kıldırdı. Sonra (birinci teşehhüd için) oturmadan ayağa kalktı. Cemâat de O’nunla beraber aya­ğa kalktı. Rasûlullah namazını tamamladığında biz selâm vermesini beklerken, selâm vermeden evvel Allâhu Ekber dedi ve oturduğu hâlde (yanılmadan dolayı) iki secde yaptı, sonra da selâm verdi [3].
2-…….Abdullah ibnu Buhayne (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) öğle namazının ilk iki rek’atından sonra, aralarında oturmadan (üçüncü rek’ata) kalktı. Namazını edâ ettiği zaman iki secde yaptı. Sonra bu iki secdenin ardından selâm verdi [4].
2- Bab : Musalli Dört Rek’atlı Farzı Beş Rek’at Kıldığı Zaman? [5]
3-…….Abdullah ibn Mes’ûd (R) şöyle demiştir: (Bir defasın­da) Rasûlullah (S) öğle namazını beş rek’at kıldırdı. Kendisine: Na­mazda artırma mı yapıldı? diye soruldu. Rasûlullah: “Bu nasıl suâldir?” buyurdu. Sonra sahâbî de: Namazı beş rek’at kıldırdınız, dedi. Bu cevâb üzerine Rasûlullah, selâm verdikten sonra (yanılma­dan dolayı) iki defa secde etti [6].
3- Bab : Namaz Kılan Kimse İki Rek’atta.Selam Verdiği Zaman; Yahud Üç Rek’atta Selam Verdiği Zaman Namaz Sacdesi Gibi veya Ondan Uzun İki Secde Yapar
4-…….BizeŞu’be, Sa’dibn İbrâhîm’den; odaEbû Seleme’den tahdîs etti ki, Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Bir defa Peygamber (S) bize öğle veya ikindi namazını kıldırıp iki rek’atta selâm verdi. Zu’I-Yedeyn isimli sahâbî hemen: Yâ Rasûlallah, namaz kısaldı mı? dedi. Peygamber, sahâbîlerinehitaben: “Zu’l-Yedeyn’insöylemekte olduğu doğru mu?” diye sordu. Sahâbîler evet dediler. Bunun üzeri­ne Peygamber, sonuncu iki rek’atı da kıldırdı, sonra (yanılmadan do­layı) iki secde yaptı [7].
Sa’d ibn İbrâhîm şöyle dedi: Ben Urvetu’bnu’z-Zubeyr’i gördüm ki, o, akşam namazından iki rek’at kıldırıp (yanılarak) selâm verdi ve konuştu. Sonra kalan rek’atı kıldırdı ve (yanılmaktan dolayı) iki secde yaptı. Ve: İşte ben, Peygamber’in böyle yaptığını gördüm, de­di [8].
4- İki Sehv Secdesinin Ardından Teşehhüd Okumayan Kimse Babı
Ve Enes ibn Mâlik ile Hasen el-Basrî, iki sehv secdesi akabinde, teşehhüd okumaksızın selâm vermişlerdir [9].
Katâde de: Sehv secdesi yapan teşehhüd okumaz» demiştir [10].
5-…….Muhammed ibn Sîrîn’den; o daEbû Hureyre(R)’den şöy­le haber verdi: Rasûlullah (S) iki rek’attan ayrıldı. Zu’1-Yedeyn ona: Yâ Rasûlallah, namaz mı kısaldı, yoksa unuttun mu? dedi. Rasûlul-Iah: “Zu’l-Yedeyn doğru mu söyledi?”buyurdu. İnsanlar: Evet, doğru söyledi, dediler. Bu cevâb üzerine RasûluUah kalktı ve sonuncu rek’-atı da kıldırdı. Sonra selâm verdi. Sonra tekbîr alıp secdeye vardı. Her zamanki sucûdu kadar yâhud daha uzun müddet secdede kaldı. Sonra başını kaldırdı [11].
6-…….Seleme şöyle demiştir: Ben, Muhammed ibn Sîrîn’e: Sehv secdelerinde teşehhüd var mıdır? dedim. İbn Şîrîn: Ebû Hureyre ha­dîsinde teşehhüd yoktur, dedi [12].
5- Sehvin İki Secdesinde Allâhu Ekber Diyen Kimse Babı [13]
7-…….Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Peygamber (S) öğle ve­ya ikindi namazlarından birini kıldırdı. Muhammed ibn Şîrîn; Zan-nımın çoğu ikindi namazı olmasıdır, demiştir.- Peygamber, iki rek’at kıldırdıktan sonra selâm verdi. Ondan sonra mescidin önündeki bir tahta parçasına doğru kalktı, elini onun üzerine koydu. O cemâatin içinde Ebû Bekr ve Umer de vardı. Bu ikisi Peygamber’le kelâm et­mekten heybet duyup çekindiler. İnsanların acele edenleri çıktılar da (kendi kendilerine): Namaz kısaldı mı? (yâhud: Namaz kısaldı), de­diler. Yine o cemâatin içinde Peygamber’in Zu’l-Yedeyn ismini ver­mekte olduğu bir zât da vardı. O zât: (Yâ Rasûlallah!) Unuttun mu, yoksa namaz mı kısaldı? dedi. Peygamber: “Unutmadım da, kısal-madı da” buyurdu. O zât: Evet, unuttuğun muhakkak, dedi. Bunun üzerine Rasûlullah iki rek’at kıldırdı. Sonra selâm yerdi. Sonra tek­bîr alıp secdeye vardı. Her vakitki sucûdu kadar yâhud daha uzun müddet secdede kaldı. Sonra başını kaldırıp tekbîr aldı. Sonra başını yere koydu. Sonra tekbîr alıp yine (ilk) sucûdu gibi yâhud daha uzun bir secde yaptı. Sonra başım kaldırıp tekbîr aldı [14].
8-…….Bizeel-Leys, İbn Şihâb’dan; o da Abdu’I-Muttalib oğulları’nın yeminli dostu olan İbnu Buhayne oğlu Abdullah el-Esdî(62)’den [15] tahdîs etti ki (o şöyle demiştir): Rasûlullah (S) öğle namazını kıldırdığı sırada, üzerinde teşehhüde oturmak vazifesi var­ken (oturmayıp üçüncü rek’ata) kalktı. Namazını tamamladığı zaman iki defa secde yaptı. Şöyle ki: Oturduğu hâlde, selâm vermeden evvel herbir secdede tekbîr aldı,Unuttuğu oturmanın yerine Peygamber’le beraber bu iki secdeyi insanlar da yaptılar [16].
İki sehv secdesinde tekbîr getirmek hakmdaki bu hadîsi İbn Şi­hâb’dan rivayet etmekte, İbnu Cureyc, el-Leys ibn Sa’d’a mutâbaat eylemiştir [17].
6- Bab: Musalli Kaç Rek’at; Üç Rek’at Mı Yahud Dört Rek’at Mı Kıldığını Bilmediği Zaman, Oturduğu Halde İki Kerre Secde Eder .
9-…….Ebû Hureyre (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) şöyle bu­yurdu: “Namaza nida edildiği vakit şeytân ezanı işitmemek için yüz-geri edip yeltene yellene kaçar. Ezan bitirildiği zaman gelir. Namaz için ikaamet edilince yine yüzgeri edip kaçar. İkaamet okumak biti-rilince yine gelir, insan ile kalbi arasına sokulur [18]. Fulan şeyi hatır­la, fulan şeyi hatırla diyerek (namazdan evvel insanın) hiç de aklında olmayan şeyleri hatırlatır durur. Nihayet insan kaç rek’at kıldığını bilemez olur. İşte herhangi biriniz kaç rek’at; üç rek’at mı, yoksa dört rek’at mı kıldığını bilmediği zaman, oturur hâlde iki kerre secde etsin”[19].
7- Farz Namazda ve Nafile Namazda Yanılmak Babı
Ve jbn Abbâs (R) vitr namazını kıldıktan sonra iki kerre secde etmiştir [20].
10-…….Ebû Hureyre (R) şöyle haber verdi: Rasûlullah (S) şöyle buyurmuştur: “Herhangi biriniz kalkıp namaza durduğu zaman şeytân gelir ve namazını karıştırır. Nihayet o kimse kaç rek’at kıldığını bilemez. Sizden herhangi biriniz bu karışıklığı hissettiği zaman oturur ya- ziyette iken iki kerre secde etsin ” [21].
8- Bab: İnsan Namaz Kılmakta İken Kendisine Söz Söylendiği ve Onun da Bu Kelamı İşitip Eli ile İşaret Ettiği Zaman (Hüküm Nasıl Olur)?
11-…….(İbn Abbâs’ın kölesi Kureyb şöyle demiştir:) İbn Abbâs, Mısver ibn Mahrame ve Abdurrahmân ibn Ezher -Allah onlardan razı olsun- ben Kureyb’i, Âişe’ye gönderdiler de: Hepimizden Âişe’ye selâm söyle ve ona ikindinin farzından sonraki iki rek’at na­file namazın hükmünden sor; ve ona: “Bu namazı senin kılmakta ol­duğundan haberdâr olduğumuzu, hâlbuki Peygamber(S)’in bu iki rek’at namazdan sahâbîleri men’ ettiği haberinin bize ulaştığını” söyle dediler.
Ve İbn Abbâs (ilâve olarak): Ben, Umer ibn Hattâb ile beraber halktan böyle iki rek’at namaz kılan insanları döverdim, demişti.
Kureyb dedi ki: Ben Âişe’nin yanına girdim ve beni gönderenle­rin benimle yolladıkları haberi kendisine tebliğ ettim. Âişe bana ce­vaben: Sen bu mes’eleyi Ümmü Seleme’ye sor, dedi. Ben de yanından çıktım ve o üç zâta gelip, Âişe’nin cevâbını onlara haber verdim. Onlar beni Âişe’ye gönderdikleri gibi, bu defa da Ümmü Seleme’ye gön­derdiler.
Ümmü Seleme (R) şöyle dedi: Ben, Peygamber(S)’den, halkı ikin­diden sonraki bu namazdan nehyederken işittim. Sonra bir kerre de Peygamber’i, ikindi namazını kıldığı sırada iki rek’at namaz daha kı­larken gördüm. Şöyle ki: Rasûlullah benim odama girmişti. Fakat -o sırada yanımda Ensâr’dan, Haram oğullarından bir takım kadın konuklar bulunuyordu. Rasûlullah namaz kılmağa başladı. O’nun böyle ikindinin akabinde benim yanıma girmesinden sonra namaz kıl­dığını görünce kendisine bir kız gönderdim ve kıza: Rasûlullah’in ya­nında dur:”Yâ Rasûlallah! Sana Ümmü Seleme,şu iki rek’at namazdan nehyettiğini işittim, hâlbuki şimdi seni onları kılıyorsun görüyorum” diye soruyor de! Eğer Rasûlullah (namazda bulunduğuna) eliyle işa­ret ederse, yanından geri çekil, dedim. Kız bu emrimi yerine getirdi. Ve hakîkaten Rasûlullah eliyle işaret etti; kız da O’ndan geri çekildi[22].
Rasûlullah namazdan ayrılınca bana hitaben: ”Ey Ebâ Ümeyye kızı! İkindi namazından sonra kıldığım iki rek’at.namazdan sormuş­tun. Bunun sebebi şudur: Bana Abdu “l-Kays kabilesinden bir takım insanlar gelmişti. Bunlar, şu öğle namazından sonraki iki rek’at (nâfile) namazdan beni meşgul edip alıkoymuşlardı. İşte kıldığım iki rek’at namaz, öğlenin o iki rek’at son sünnettidir” buyurdu.
9- Namaz Kılmakta Olan Kimsenin, Namaz İçinde İken İşaret Yapması Babı
Bu konudaki hadîsi Kureyb, Ümmü Seleme(R)’den; o da Peygamber(S)’den söylemiştir[23].
12-…….Sehl ibn Sa’d es-Sâidî (R) şöyle demiştir: Bir defasın­da Rasûlullah’a Amr ibn Avf oğullan arasında bir kavga meydana geldiği haberi ulaşmıştı. Rasûlullah hemen beraberindeki bir takım insanlar içinde olarak, onların arasında barış yapmak üzere yola çık­tı. Bu esnada namaz vakti de olmuştu. Bilâl, Ebû Bekr’e geldi de: Yâ Ebâ Bekr! Şübhesiz Rasûlullah gittiği yerde alıkonulmuştur. Na­maz vakti de olmuştur. Sen insanlara imamlık yapar mısın? dedi. Ebû Bekr: Peki, istersen kılalım, dedi. Akabinde Bilâl namaz için ikaa-met etti. Ebû Bekr de öne geçip tekbîr alarak insanlara namaz kıl­dırmaya başladı. İnsanlar henüz namazda iken Rasûlullah safflar içinde yürüyerek geldi, nihayet saffta dikeldi. İnsanlar el çırpmaya başladılar. Ebû Bekr, namazını kılarken başını çevirip bakmazdı. Ar­kasındaki cemâat el çırpmayı çoğaltınca, başını çevirip baktı ki, Ra­sûlullah kendisine işaret etmekte ve namazı kıldırmasını emir buyurmaktadır. Ebû Bekr hemen iki elini kaldırıp Allah’a hamd et­ti, sonra geri geri giderek Rasûlullah’ın arkasına çekildi, saffın için­de durdu. Rasûlullah da öne geçip insanlara namazı kıldırdı.
Rasûlullah namazdan çıkınca yüzünü insanlara yöneltti de şöyle buyurdu: “Ey insanlar! Size ne oluyordu ki, namaz içinde iken size bir şey arız olduğu zaman el çırpmaya başladınız? El çırpmak ancak kadınlara mahsûstur. Sizden her kime namazı içinde iken herhangi bir şey arız olursa Subhânallah desin. Şu muhakkak ki, o Subhânal-lah dediği zaman, onu işiten kimse muhakkak yüzünü çevirip baka­caktır.
Yâ Ebâ Bekr, sana işaret ettiğim zaman, insanlara namaz kıldır­maktan seni men’ eden nedir?” diye sordu. Ebû Bekr de: EbûKuhâ-fe oğlu için, Rasûhıilah’ın önünde durup namaz kıldırması lâyık olmaz, dedi [24].
13-…….Esmâbintu EbîBekr şöyle demiştir: Ben Âişe’nin ya­nına girdim; o dikilmiş namaz kılmakta idi. İnsanlar da hep dikilmiş namaz kılıyorlardı. Ben, insanların hâli nedir? diye sordum. Âişe (güneş tutulduğunu anlatmak için) başı ile gökyüzüne doğru işaret etti. Ben yine: Bu bir âyet (yânı insanlara bir azâb alâmeti) mi? dedim. Âişe başıyle evet diye işaret etti [25].
14-……. Âişe (R) şöyle demiştir: Rasûlullah (S) hasta olduğu hâlde evinde oturarak namaz kıldıydı. Arkasında da bir takım insanlar ayakta namaz kıldılar. Rasûlullah onlara (namaz içinde iken eliyle) “Oturunuz!” diye işaret etti. Namazdan çıktığı zaman. “İmâm ancak kendisine uyulsun diye imâm edilir. Öyle olunca, imâm rukû’a var­dığı vakit rukû’a varın; başını kaldırdığı vakit siz de başlarınızı kaldırın” buyurdu[26].
——————————————————————————–
[1] el-Câmi’u’s-Sahîh’in Avrupa baskısında ve ona göre yapılmış olan Miftâhu Kunüzi’s-Sünne fihristinde burası ayrı bir kitâb halindedir.
[2] Ebû Zerr nüshasında “bâb” sözü yoktur. Bu durum ise “Sehv hakkında gelen şeyler” fıkrasının “Kitâb”, gerisinin “bâb” başlığı altında olmasını düşündürür.
es-Sehv ve es-Suhv: Bir adamın kalbi başka yere gitmekle bir hususu gaflet edip unutmak ma’nâsmadır; birinci bâbdandır. Şârih der ki: Sehv, “fî” cerr harfi ile sılalanırsa (yanı fiil isme bu harf ile bağlanıp ulanırsa) bilmeyerek terk, ve “an” harfiyle sılalanırsa bilerek terk ma’nâsmadır… (Kaamûs Ter,).
[3] Bu hadîse göre, birinci teşehhüdün yeri olan ilk oturmanın terki üzerine, bu nok­sanın sehv secdesi ile telâfi edilmesi, birinci teşehhüdün farz olmadığına delîl sayılmıştır.
Bu hadîsteki mes’elelerden biri de sehv secdesinin selâmdan evvel edilmiş olmasıdır. Bu mes’elede fakîhler üç fırkaya ayrılmışlardır: a. Yanılma secdesi mutlaka selâmdan evveldir; b. Yanılma secdesi eğer noksan dolayısiyle olursa selâmdan evvel, ziyâde sebebiyle olursa selâmdan sonradır; c. Yanılma secdesi mutlaka selâmdan sonradır…
Yanılma secdesinin selâmdan evvel veya sonra yapılması hakkındaki ihti­lâf, evleviyyet hususunda bir ihtilâftır. Namazın sıhhati ve bozulması ile hiç de alâkası yoktur. Bu noktayı Hidâye sahibi ile Nevevî tenbîh etmişlerdir
[4] Buhârî, sened ve metinde biraz farklı olan bu hadîsi, birinci hadîste yanılmalı kılman namazın öğle namazı olduğunu belgelemek için getirmiştir. Her iki ha­dîsin bâb başlığına delâletleri açıktır
[5] Buhârî bundan evvel geçen bâb hadîslerinde namaz fiillerindeki noksanın; bu­rada ise namaz fiillerinde yapılan ziyâdenin hükmünü göstermek istemiştir.
[6] Bu hadîs, Müslim’in bir rivayetinde şu ziyâdeyi ihtiva ediyor: Peygamber (S): “Ben de sizin gibi bir insanım. Sizin unuttuğunuz gibi, ben de unutabilirim. Si­zin biriniz namazda bir unutma yaptığı zaman, hemen iki secde ile secde etsin” buyurdu. Sonra Rasûlullah henüz oturduğu yerden yüzünü kıbleye çevirdi ve iki defa secde etti.
Yine Müslim’in bir rivayetinde: Na­mazdan selâm verdikten ve bu suretle suâl ve cevâbdan sonra, Rasûlullah sehv İçin iki secde yaptı” ziyâdesi vardır
[7] Hadîste yalnız iki rek’atta selâm vermekten başkası yok; sonra bunda üç rek’­atta selâm vermek de yoktur. Bu takdirde, hadîs ile bâb başlığının son fıkraları arasında uygunluk yoktur denilirse, buna şöyle cevâb verilmiştir: Üç rek’atta selâm verme, Müslim’de İmrân ibn Husayn’dan gelmiştir; Buhârî ona işaret et­miş gibidir. “Namaz secdesi gibi yâhud daha uzun iki secde yapar” fıkrası da, bundan sonra gelecek babın hadîsinde gelmiştir.
[8] Sa’d ibn tbrâhîm’in bu hadîsini İbn Ebî Şeybe, Gunder’den; o da Şu’be’den tarikiyle mevsûlen rivayet etmiştir.
[9] Enes ile Hasen el-Basrî’nin bu fiillerini, İbn Ebî Şeybe, Katâde tarîkinden mev­sûlen rivayet etmiştir.
[10] Katâde’nin bu “Teşehhüd etmez” sözü, Buhârî nüshalarında bu şekilde “lâ” nefî harfiyle gelmiştir. Bu menfî şekil, Katâde’nin, Enes ile Hasen’den rivayet ettiği fiile uygundur. Binâenaleyh, Katâde bu hususta onlara uymuştur.
İbn Hacer, Abdurrazzâk’ın, Ma’mer’den bu fiili “lâ”sız olarak rivayet et­tiğini ve Buhârî nushalarındaki “lâ”nm zâid olabileceğim savunmuştur. Aynî ise, İbn Hacer’in görüşünü doğru bulmamıştır (Umdetu’l-Kaari, III, 746
[11] Hadîsin bab başlığına uygunluğu açıktır. Çünkü hadîsin buradaki rivayetinde RasûluHah’ın teşehhüd okuduğu zikredilmemiştir (Umdetu’l-KaarT).
[12] Bu hadîsin de başlığa uygunluğu açıktır. Ebû Nuaym’ın eZ-Mus/a/ircc’ındaki rivayette, İbn Şîrîn: Ben bu hususta Ebû Hureyre’den birşey bellemedim; fakat teşehhüd okumak bana daha sevimlidir, demiştir.
Teşehhüd okumak, onun gayrisinin hadîsinde gelmiştir: Ebû Davud’un İm-rân ibn Husayn’dan rivayet ettiği hadîs bu cümledendir. Şöyle ki: Peygamber onlara namaz kıldırdı, yanıldı ve iki secde yaptı, sonra teşehhüd etti, sonra se­lâm verdi. Bunu Tirmizî, Nesâî, Hâkim ve İbn Hıbbân da tahrîc etmişlerdir (Umdetu’l-Kaarî).
[13] Yânî namazında unutan kimsenin, iki yanılma secdesinde tekbîr alacağı gö­rüşünde olan.
Âlimler topluluğu sucûd tekbîri ile yetinme üzerindedirler. Hadîslerin ço­ğu da buna şehâdet etmektedir (Aynî).
[14] Hadîsin bâb başlığına delîl olan yeri, son cümlelerdir. Ve bu delâlet apaçaktır.
[15] Bu zâtın nisbeti el-Ezdî’dİr; bazen buradaki gibi zâl, sîn’e tebdîl edilerek el-Esdî şeklinde de söylenir (Kastallânî).
[16] Bu hadîsin de bâb başlığına uygunluğu “Herbir secdede tekbîr alırdı” ifadesi­dir. Bu hadîsin biraz farklıca bir rivayeti yakında geçmişti.
[17] Bu mutâbaatı Adurrazzâk mevsûlen rivayet etmiştir.
[18] İnsan ile nefsi yâhud kalbi bir şey olduğu hâlde, burada araya girmekten mak-sad, son derece yakınlığı misâllendirmedir. “Kan, beden içinde nasıl akarsa, insanın içinde de şeytân öyle cereyan eder” mealindeki hadîs gibi, yakınlık temsilidir. Namaza edilen niyete ve namazda iken kalbin Hakk tarafına yönelmeşine vesvese ile mâni’ olur demektir
[19] Hadîsin bâb başlığına delîl olan yeri, son cümleleridir
[20] ibn Abbâs’ın bu fiilini tbn Ebî Şeybe, sahîh bir isnâd ile Ebû’l-Âliye’deiı mev­sûlen rivayet etmiştir.
Buhârî bu başlık ile farz namazda ve nafile namazda yanılma meydana gel­diği zaman, yanılma secdelerinin yapılıp yapılmayacağı hükmünü belirlemek İstemiştir.
İbn Abbâs’ın vitr namazında yanılma secdesi yaptığının sabit olması, bu secdelerin farz namazda olduğu gibi nafile namazlarda da yapılacağını gösterir. Bu hususta farz ile nafile arasında bir fark olmadığını göstermiştir.
[21] Hadîsteki Peygamber emri, kılınan namazın farz veya nafile olduğunu kayıdia-maksızm, mutlak namaz ta’bîriyle geldiği için, farza da, nafileye de şumûlü ol­duğundan bâb başına delîl yapılmıştır, yânî kılınan namâ2 ister farz, ister nafile olsun; yanılma vukua geldiği takdirde sehv için iki kerre secde yapılacağına delâlet etmektedir.
[22] Hadîsin bâb başlığına delîl olan yeri, Peygamber’İn namazda iken kızın söyle­diği sözleri işitip dinlemesi ve sonra eliyle işaret ederek namazda bulunduğunu bildirmesidir. Bu hadîsten, namaz kılan kimsenin başkasının sözünü dinleyip anlamasının cevazı ve bunun namaza zarar vermemesi; namaz kılanın eliyle ve hafif fiillerden sayılacak herhangi bir fiil-ve hareket ile işaret etmesinin namazı bozmayacağı; her âlimin kendisinden daha yüksek âlime mes’eleyi iyice anla­mak için müracaat etmesinin miistehâblığı; vâhid haberinin ve kadın haberinin kabulü; mü’minlerin annesi Ümmü Seleme’nin müstesna zekâ ve fetâneti ve su­âl hususunda gösterdiği ince rûhluluğu, sonra dîn işine alâka ve ihtimam gös­terme derecesi… gibi birçok hükümler çıkarılmıştır.
Bu hadîs, Bühârî’nin Mağâzî Kitâbı’nda da gelecektir.
[23] Bu ta’lîkte haber verilen Kureyb hadîsi, bundan önceki 8. babın 11. hadîsi ola­rak geçmişti.
[24] Hadîsin bâb başlığına delâlet eden kısmı bu “Rasûlullah kendisine işaret etmekte ve namazı kıldırmasını emir buyurmaktadır” fıkrasıdir. Hadîse âid diğer açık­lamalar daha evvel geçtiği yerde verilmişti.
[25] Esmâ’nın bu hadîsinin bâb başlığına delîl olan noktaları da, son kısmındaki iki suâl ve onları Âişc’nin başıyle işaret ederek cevâblamasıdır Bu hadîs dahî İlim Kitabı ile Güneş Tutulması Kitâbı’nda geçmişti.
[26] Hadîsin bâb başlığına delîl olan yeri “Onlara oturunuz diye işaret etti” fıkra-sıdır. Hadîs daha evvel “imâm ancak kendisine uyulmak için imâm edilmiştir bâbı”nda geçmişti

Paylaş....

Üye Giriş Formu

Allah yaratılış gayesi yaratılışgayesi davet muhammed melek Kuran Sünnet hadis ayet cennet, cehennem, islam, insan, yazılı, sesli, video, yayın, ebu, said, enes, canlı, tv, abdurrahman, musa, isa, ibrahim, nuh, ıstılah, sohbet, albani, buhari, muslim, tirmizi, nesai, ibn, mace, taberi, kesir, kurtubi, sitte, ebu, davut, davud, sunen, dua,  büyü, cin, sihir, tılsım, ahmed, korunma, edeb, rukye, oruç, namaz, kurban, bayram, ramazan, fıtrat, tevhid, uluv, risale, tahkik, menhec, tahric, nur, muaz, zaman, sema, arş, cübbeli, harun, isa, yahya, vahiy, islami, video, islamivideo, mesnevi, mevlana, guraba, kitap, al, oku, öğren, cd, indir, download, ebu said tasavvuf mevlana fetva ayet ebusaid kitap kays leyla mecnun celalettin celaleddin rumi kimya zahir tecelli vasıf tanımak nitelemek hadis ilim  amel iman nas iman ıstılahşeriathakikathükümkuran sünnet küfür şirk tevhid sünnet kalp hayat zikir iman

Şu anda 364 ziyaretçi çevrimiçi